۱. طبق نقل مقتل منسوب به «ابومخنّف»

 

مقتل منسوب به ابو مخنف، لوط بن يحيي بن سعيد (متوفی ۱۵۸ هجري قمري) از مورّخان مورد اعتماد و از اصحاب امام صادق عليه السلام است. او به احتمال فراوان شيعه و مقبول مورّخان فريقين است و از اين رو تاريخ نگاران و سيره نويسان متعدد از كتاب او درباره قيام امام حسين عليه السلام نقل كرده اند. از اين ميان مي توان به محمد بن عمر واقدي (م۲۰۷) و محمد بن جرير طبري (م۳۱۰) در تاريخش، ابن قتيبه (م۳۲۲) در «الامامة والسياسة»، ابن عبدربّه (م۳۲۸) در «العقد الفريد»، علي بن حسين مسعودي (م۳۴۵)، شيخ مفيد (م ۴۱۳) در «الارشاد» و نيز «النصرة في حرب البصرة»، شهرستاني (م۵۴۸) در «الملل والنحل»، خوارزمي (م ۵۶۸) در «مقتل الحسين» و ابن عساكر (م۵۷۱) در «تاريخ دمشق»،[2] اشاره كرد.

 

 

 

۲. طبق نقل «سیف بن عمیره» صحابی بزرگ امام صادق علیه السلام

 

از قديمترين مأخذی كه در خيل فرزندان رنجديده و ستم كشيده سالار شهيدان عليه السلام دركربلا از وجود دختری موسوم به رقيّه عليهاالسلام دركنارسكينه عليهاالسلام خبر می دهد، قصيده سوزناك سيف بن عَميره، صحابی بزرگ امام صادق عليه السلام است.

 

سيف بن عَميره نخعی كوفی، از اصحاب بزرگوار امام صادق و امام كاظم عليهماالسلام و از راويان برجسته و مشهور شيعه است كه رجال شناسان بزرگی چون شيخ طوسی در «فهرست»، نجاشی در «رجال»، علامة حلّی در «خلاصه الاقوال»، ابن داود در «رجال»، و علاّمه مجلسی در «وجيزه» به وثاقت وی تصريح كرده اند. ابن نديم درفهرست خويش وی را از آن دسته از مشايخ شيعه می شمردكه فقه را از ائمّه عليهم السلام روايت كرده اند.شيخ طوسی در رجال خويش، وی را صاحب كتابی می داندكه در آن ازامام صادق عليه السلام نقل روايت كرده است ومرحوم سيّد بحرالعلوم در «الفوائدالرجاليّه»، ليستی از راويان شهير شيعه (همچون محمد بن ابی عمير و يونس بن عبدالرحمن)را كه از وی روايت نقل كرده اند به دست داده است. سيف بن عميره، همچنين از جمله راويان زيارت معروف عاشورا به نقل از امام باقرعليه السلام است كه قرائت آن درطول سال، ازسنن رايج ميان شيعيان می باشد.[3] باری، سيف بن عميره، در رثای سالار شهيدان عليه السلام چكامه بلند و پرسوزی دارد كه با مطلع:

 

جلّ المصائب بمن اءصبنا فاعذرى                     يا هذه ، و عن الملامة فاقصرى

 

آغاز می شود،كه حقيقتاً سوخته و سوزانده است.علاّمه سيّد محسن امين[4] در اعیان الشیعه وبه تبع وی شهيد سيد جواد شبّر[5] (از خطبای فاضل لبنان) در کتاب ادب اللطف أو شعراء الحسین به اين مطلب اشاره كرده و تنها بيت نخست قصيده را ذكر كرده اند. امّا شيخ فخرالدين طريحی فقيه، رجالی اديب و لغت شناس برجسته شيعه،وصاحب مجمع البحرين ـ دركتاب«المنتخب»[6](كه سوگنامه ای منثور ومنظوم دررثای شهدای آل الله بويژه سالار شهيدان عليهم السلام است)كلّ قصيده را آورده است كه در بيت ماقبل آخرآن، شاعر صريحاً به هويّت خود اشاره ای دارد؛آنجا كه خطاب به سادات عصرمی گويد:

 

و عًبَيْدُكُمْ سيفٌ فَتَى ابْنُ عَميرة                         عبـــدٌ لعــــبد عبيد حيدر قنبر

 

نكته قابل توجّه درربط با بحث ما،ابيات زير ازقصيده سيف می باشدكه درآن دوبارازحضرت رقيّه عليهاالسلام يادكرده است:  

 

و سكينه عنها السكينه فارقت                          لما ابتديـــت بفـــرقة و تغيّر

 

 و رقيّة رقّ الحسود لـــضعفها                          و غدا ليعذرها الّذى لم يعذر

 

و لاُمّ كلثوم يــــجد جديدها                           لثم عقيب دموعــها لم يكرر

 

 لم اءنسها وسكـــيــنة و رقية                          يبــكينه بتحسـّر و تــــزفّر...[7]

 

 


برچسب‌ها: ,,,,